Tholen - De kassen van Cympha Orchideeën in Bleiswijk zijn medio januari volop in productie. Op de kweektafels staan miljoenen orchideeën. Daarboven hangen LED-lampen, en, dat valt eveneens op, ontvochtigingsunits. LED en ontvochting zijn een goede twee-eenheid, ontdekken steeds meer telers. Zo ook Ivo Biemond, eigenaar van het 1,6 hectare tellende teeltbedrijf. Hij besloot enkele jaren terug zelf een ontvochtingssysteem te ontwikkelen.
"Als ik iets doe, dan zoek ik het ook helemaal uit", zegt hij als we door zijn bedrijf, tevens proeftuin voor Bimco Holland, lopen. Bimco Holland is een jonge onderneming die zich heeft toegelegd op verduurzamingstechniek voor de glastuinbouw.
Vandaag de dag heeft het bedrijf zowel ontvochtingsinstallaties als LED-lampen in het assortiment. Later dit jaar komen daar ook systemen voor lucht- en waterontsmetting bij, vertelt Joost de Goeij, verantwoordelijk voor de verkoop bij Bimco Holland. Op GreenTech Amsterdam, waar Bimco Holland een stand heeft, kan hij daar meer over vertellen.
Joost de Goeij van Bimco Holland en Ivo Biemond van Cympha Orchideeën.
Compact
Het ontvochtingssyssteem dat Bimco Holland aanbiedt, is anders dan bekende systemen op de markt. Teler Ivo zocht naar een systeem dat aansloot op zijn wensen. Hij besloot uiteindelijk zelf een unit te ontwikkelen. "De units van Bimco Holland zijn compact, en plaatsen we bovenin in de kas. Ik ben geen voorstander van werken met slurven. Dat houdt licht tegen. Met deze compacte units beperken we lichtverlies. Ook is het stroomverbruik laag."
Bimco Holland heeft inmiddels units in verschillende formaten op de markt. Er zijn de Bimco-5E, 4E en er is ook een 3E. "Deze kleinere variant werkt op basis van propaan", geeft Joost aan. Propaan is een alternatief koelmiddel nu diverse andere koelmiddelen niet meer gebruikt mogen worden.
In de kas vol orchideeën valt op dat de ontvochtingsunits boven de rijen kweektafels om en om hangen, met de ene keer de ventilatoropening richting het betonpad in het midden van de kas en de andere keer naar de kasgevel. Een opvallend detail is dat met twee kleine LED-lampjes van een afstandje te zien is of de units aan staan, wijst Ivo aan. "Kijk, die staat aan, want daar brandt het groene lampje." Zo is het voor de teler gemakkelijk om van een afstand te zien of de unit draait, terwijl hij zijn controlerondje loopt.
De ontvochtingsunits zijn zo geplaatst dat ze optimaal in de horizontale luchtstroom door de kas passen. "Op die manier kunnen we het beste op alle plekken in de kas vocht uit de lucht trekken", weet de teler. Bimco Holland heeft een lange ontwikkeling doorgemaakt en is er uiteindelijk in geslaagd de verschillende typen units op een efficiëntie van 3,5 liter per kilowatt te krijgen, bij 20 graden Celsius en 80% RV.
De compacte ontvochtingsunits van Bimco Holland werken zonder luchtslurven.
LED
In de orchideeënkas is deels ook een systeem voor meerlagenteelt toegepast. Overal hangen LED-lampen, eveneens van Bimco Holland. "De lampen die we nu hebben hangen, had ik tien jaar terug ook wel gewild. Toen was de techniek er echter nog niet. Nu wel."
Cympha Orchideeën werkt met LED-armaturen van 200 watt, met een daglichtspectrum. Afhankelijk van de afstand van de lamp tot de plant zijn er ook armaturen met lagere vermogens, bijvoorbeeld 80 of 40 watt, beschikbaar. "We testen momenteel zelfs een armatuur van 6 watt in een opstelling met meerlagenteelt."
Daarvoor test de orchideeënteler samen met Bimco Holland in een klimaatcel, die met Deense karren is uitgerust en met LED-tubes met een vermogen van slechts 6 watt. "Eind van dit jaar verwachten we genoeg data te hebben om het aantal klimaatcellen om mee te testen uit te breiden", geeft Ivo aan. "Op termijn verwacht ik dat circa vijftig procent van het teeltproces in klimaatcellen kan plaatsvinden." Op die manier wil het bedrijf maximaal gebruik maken van het teeltareaal, en de productie per vierkante meter optimaliseren.
Testen met telen in een klimaatkamer
Volgende stap: ionisatie
De ontvochtigingsunits van Bimco Holland kunnen optioneel ook uitgerust worden met luchtontsmetting, middels ionisatie. De techniek kan ook op termijn ook op ventilatoren worden geplaatst. "Dit zit nog in de ontwikkelfase", geeft Joost aan.
Bij de orchideeënteler in Bleiswijk is de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in een steeds meer gesloten teelt. Zo hangen er drie schermen in de kas. "We hebben een daglichtdoek, een energiedoek en nog een licht doek hangen", somt Ivo op.
De investeringen hebben tot een lager energieverbruik geleid. "Ten opzichte van 2019 is ons energiegebruik met 55 procent afgenomen." De grootste verandering hier is dat de teler niet meer met een minimumbuis werkt. "We stoken alleen nog op temperatuur en niet meer om vocht kwijt te raken."
Frustrerend voor de innovatieve teler die zelf verduurzamingstechnieken is gaan ontwikkelen, en implementeren, is wel dat zijn energierekening niet gedaald is. "Integendeel, die is ondanks al onze inspanningen zelfs iets hoger dan in 2019."
Gelukkig ziet hij, los van het financiële, wel veel positieve gevolgen van de gemaakte keuzes. "Ik zie veel positieve effecten, maar het gaat ons nooit hard genoeg." Vanwege de keuze om in een steeds meer gesloten kas te werken is ook luchtontsmetting in beeld gekomen. "Je wilt voorkomen dat de lucht vies wordt en dat schimmelsporen zich gaan verspreiden."
Met installatie van luchtontsmettingsunits kan in de orchideeënkas de schimmeldruk omlaag. Op naar een zo laag mogelijke uitval. "Dat is inderdaad het doel." Of 0 uitval mogelijk is? Ivo denkt niet dat dat realistisch is, maar het orchideeënbedrijf streeft naar zo min mogelijk uitval. "We zijn ook gaan werken met biostimulanten voor een betere plantweerbaarheid. Het doel is hier de waslaag van de plant te versterken."
Onder de drie lagen met schermdoek hangen ook horizontale ventilatoren. De ontvochtingsunits van Bimco Holland zijn in de horizontale luchtstroom geplaatst.
Terugverdientijd
De glastuinbouw ligt in Nederland bij vlagen stevig onder vuur. Bij Cympha Orchideeën realiseert men zich dat maar al te goed. Het maakt dat het bedrijf stappen wil blijven zetten om duurzamer en schoner te telen, en tegelijkertijd bij investeringen streeft naar een zo kort mogelijke terugverdientijd. "Met alle regelgeving en het maatschappelijk debat dat gaande is wil je innovaties liefst snel terugverdienen. Het is nu soms lastig heel ver vooruit te kijken."
Hoe lang de terugverdientijd is, verschilt per individueel geval. De systemen van Bimco Holland draaien momenteel al bij diverse telers in Nederland, in de sierteelt en ook in de voedingstuinbouw, en bovendien ook elders in Europa. Hoe meer gesloten een teler durft te telen met LED en ontvochtiging, hoe hoger de energiebesparing kan zijn, en daarmee hoe korter de terugverdientijd, is de ervaring bij Cympha Orchideeën. "Midden in de energiecrisis liepen hier wekelijks mensen rond om te zien wat we hier doen. Die mensen zijn nu aan het investeren. De urgentie wordt steeds groter", constateren Ivo en Joost.
De kleinste ontvochtingsunit die Bimco Holland aan het ontwikkelen is, werkt met propaan als koelmiddel.
Voor meer informatie:
Joost de Goeij
Bimco Holland
06-42204984
joost@bimcoholland.nl
www.bimcoholland.nl
Cympha Orchideeën
info@cympha.nl
www.cympha.nl