Het Tomato Brown Rugose Fruit Virus is nog niet onder controle. Zoveel is duidelijk bij het zien van terugkerende berichten over besmettingen in binnen- en buitenland.
Reden voor de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit om ervoor te pleiten de quarantainestatus van ToBRFV die in ieder geval geldt tot mei 2022, niet zondermeer te verlengen. Het hoe en waarom leggen viroloog Marleen Botermans van de NVWA en Ton van Arnhem van de National Plant Protection Organisation (NPPO) uit in het jaarverslag van de NVWA.
Andere status
Van Arnhem: "Nederland is een van de grootste exporteurs van tomaten, tomatenplantjes en zaad ter wereld. Daardoor hebben we een grote verantwoordelijkheid om te doen wat nodig is. Dus ja, de maatregelen moeten van Brussel, maar de Europese Commissie kijkt ook naar ons als autoriteit. We zijn geografisch een klein land, maar op het gebied van plantgezondheid een reus. Als wij met andere lidstaten bespreken dat dit een strijd lijkt te zijn die we moeilijk kunnen winnen, hoop ik dat de andere lidstaten en Brussel ook tot dit inzicht zullen komen. En dan kunnen we samen kijken wat we na mei 2022 kunnen doen om de schade zo klein mogelijk te houden."
Van Arnhem doelt op een andere status voor het virus, waarmee de hygiënemaatregelen voor telers wel relevant blijven, maar niet meer verplicht worden vanuit Brussel. Door wel eisen te stellen aan zaden en jonge planten, kun je de verspreiding van ToBRFV ook tegengaan.
Goede samenwerking
Ondanks de complexiteit van de huidige situatie is Botermans tevreden over de samenwerking. "Iedereen zet zich enorm in, al heel lang, dat is ontzettend mooi om te zien. We doen het echt samen. ToBRFV laat goed zien welke kennis we als NPPO in huis hebben over organismen, gewasbescherming, beleid, inspecties en toetsing. En dat we bij een incident al deze expertise goed samen kunnen brengen. We werken ook nauw samen met de keuringsdiensten Naktuinbouw en Kwaliteits-Controle-Bureau (KCB), de sector en met onderzoekers uit de hele wereld met wie we onderzoeksresultaten, anoniem, delen om ervoor te zorgen dat we dit probleem zo goed mogelijk kunnen aanpakken. We willen echt van elkaar leren."
Van Arnhem: "Dat we het best goed gedaan hebben, blijkt ook uit een audit – een onderzoek – van de Europese Commissie. Ze waren onder de indruk van onze aanpak. Ik denk wel dat we kunnen zeggen dat de NVWA er samen met de sector alles aan gedaan heeft om de gevolgen van dit virus zo veel mogelijk te beperken."